De Alchemist

In januari 2015 las ik De alchemist van Paulo Coelho, midden in de woestijn in India. Geen stromend water, geen elektriciteit, wel eindelijk een exemplaar van het boek dat al een eeuwigheid op mijn verlanglijst stond. Ik had elke tweedehandsmarkt afgestruind, de bib in Antwerpen had het niet, en in de ruilkasten van Indische guesthouses vond ik het nooit. En dan, in the middle of nowhere, kreeg ik het te leen van een goedlachse Italiaan.

Ik besloot te blijven tot ik het uit had. Drie dagen later was ik klaar om terug te keren naar de bewoonde wereld.

Elf jaar later staat dit boek nog altijd bovenaan mijn boekentips. Niet omdat het me een antwoord gaf, maar omdat het me een vraag naliet waar ik als coach en als ondernemer nog steeds mee worstel: wanneer is doorzetten wijsheid, en wanneer is het gewoon niet willen falen?

Waar gaat De alchemist over?

De alchemist vertelt het verhaal van Santiago, een Andalusische schaapherder die droomt van een schat bij de piramides van Egypte. Hij verkoopt zijn kudde, steekt de woestijn over en leert onderweg luisteren naar zijn hart en naar de tekenen op zijn pad. Het is een korte fabel over het volgen van je droom, die je in een paar uur uitleest.

De kern van het verhaal is wat Coelho je Persoonlijke Legende noemt: dat wat je diep vanbinnen wil verwezenlijken, en waar het leven je naartoe blijft duwen zolang je er niet naar luistert.

Wat ik er in 2015 uit meenam, waren twee dingen. Het beginnersgeluk: bij de start lijkt alles vanzelf mee te zitten. En de keerzijde: hoe dichter je bij je droom komt, hoe zwaarder je op de proef wordt gesteld. Coelho schrijft dat mensen net op dat moment opgeven. Vlak voor de finish gooien ze de handdoek in de ring.

Ik herkende mezelf daar toen in. Ik was net door het project Reflectie gegaan: eerst liep alles op rolletjes, en naar het einde toe stapelden de tegenslagen zich op.

Wie is Paulo Coelho?

Paulo Coelho (Rio de Janeiro, 1947) is een Braziliaanse schrijver met een allesbehalve rechtlijnig pad. Zijn ouders lieten hem als tiener meermaals opnemen in een psychiatrische instelling omdat hij schrijver wilde worden.

In 1986 liep hij de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela (dat heb ik hem nagedaan in 2025). Dat werd zijn eerste succesvolle boek. Twee jaar later schreef hij De alchemist, in ongeveer twee weken. Zijn uitgever drukte 900 exemplaren en besloot niet te herdrukken. Het boek verdween uit de handel en Coelho kreeg de rechten terug.

Vandaag is De alchemist vertaald in meer dan tachtig talen en verkocht in meer dan honderd miljoen exemplaren. Coelho staat in het Guinness Book of Records als meest vertaalde levende auteur.

Ik vind dat een mooi detail. Het boek dat gaat over volhouden wanneer niemand nog gelooft dat het lukt, werd zelf ooit afgeschreven na 900 exemplaren.

Wat schreef ik er in 2015 over?

Ik schreef er toen een blog over. Er is één zin die me elf jaar later nog altijd aankijkt: "Als iets te moeilijk wordt, laat ik mijn hoofd hangen of ga ik weg. Ik hoop in de toekomst andere keuzes te maken."

Ik maak wel degelijk andere keuzes dan die dertiger in de woestijn. Ik zet door. Ik bouw een eigen praktijk uit, ik ga niet meer weg zodra het moeilijk wordt. Maar daar is een nieuwe vraag voor in de plaats gekomen, en die is eerlijk gezegd lastiger.

Wanneer is doorzetten wijsheid en wanneer koppigheid?

Doorzetten en koppig vasthouden zien er van buitenaf identiek uit: in beide gevallen blijf je gaan. Het verschil zit in wat je aandrijft. Bij het ene beweeg je naar iets toe. Bij het andere vlucht je weg van de gedachte dat je hebt opgegeven.

Ik voelde dat scherp bij mijn halve marathon, waar ik eerder al over schreef op sociale media. Was ik aan het doorbijten richting iets moois, of was ik te trots om te stoppen?

Wat zegt human design over deze twijfel?

Ondertussen kwam ik in aanraking met human design. Ik blijk een generator te zijn.

De strategie die daarbij hoort, klinkt eenvoudig: wacht tot je iets voelt oplichten, een echte hell yeah in je lijf, en doe het anders niet.

Voor mij is dat een verrassend behulpzaam kompas geweest. Een lichaam liegt minder makkelijk dan een hoofd. Als ik eerlijk naar binnen luister, weet ik meestal wel of ik ergens naartoe beweeg of iets aan het bewijzen ben.

En toch loop ik ook daar tegen iets aan: FOMO. Zelfs als ik geen hell yeah voel, vind ik het niet makkelijk om nee te zeggen. Wat als dit net de kans was?

Moet alles een hell yeah zijn?

Nee. Niet alles kan een hell yeah zijn, en dat hoeft ook niet. De hell yeah hoort bij de richting die je kiest, niet bij elke afzonderlijke stap.

Een eigen zaak uitbouwen betekent ook boekhouding, mails, administratie en dingen die me eerlijk gezegd weinig doen. Als ik zou wachten tot mijn lijf enthousiast opveert bij een factuur, dan zou ik hier niet zitten. Dat is een van de dingen die vaak terugkomen in mijn ondernemerscoaching: het onderscheid tussen taken die energie kosten en taken die je leegzuigen.

De vraag is dus niet "vind ik dit leuk?", maar "hoort dit bij iets waar ik wel een volmondige ja op voel?".

Drie vragen die helpen bij doorzetten of loslaten

Als ik twijfel of ik moet doorzetten of loslaten, leg ik mezelf deze drie vragen voor. Misschien doen ze ook iets bij jou:

1. Als niemand het zou weten, zou ik dan stoppen? Is mijn ja gericht op wat ik wil, of op wat anderen zouden denken?
2. Wat wordt er groter als ik dit afmaak: ik, of mijn gelijk? Groei voelt anders in je lijf dan gelijk halen.
3. Waar past dit in? Als het niet past in iets waar ik wel een hell yeah op voel, waarom doe ik het dan?

Wat neem ik in 2026 mee uit De alchemist?

Santiago legt duizenden kilometers af en komt uiteindelijk bij de piramides. Ik ga niet verklappen wat hij vindt, maar het is niet toevallig dat zijn reis hem terugbrengt naar de plek waar hij vertrokken was.

De reis was niet overbodig. Zonder de reis had de schat geen betekenis gehad.

Dat is wat ik er elf jaar later uit meeneem. Doorzetten heeft alleen zin als je weet waar je naartoe wil. Anders is het gewoon ver lopen.

Weten waar je naartoe wil

Precies daar begint het vaak te knellen. Niet bij de discipline, maar bij de helderheid. Mensen die bij mij komen, zetten al jaren stevig door. Ze weten alleen niet meer zeker waarvoor.

Als lifecoach help ik je om die twee dingen uit elkaar te halen: Wat is jouw droom of doel? Welke eerste concrete stappen passen daarbij?
Niet in vage termen, maar in iets waar je morgen mee aan de slag kan.

Geschreven door Ann Willemsen, coach en yogadocent bij Body Mind More in Merksem.